Οι Σημειώσεις μου (αξιολόγηση στο νηπιαγωγείο στην πράξη)

 Και έρχεται η ώρα να σκεφτώ τι θα κάνω την άλλη εβδομάδα. 

Ποιο θέμα, ποιες δραστηριότητες, ποιο τραγούδι, ποια κατασκευή... Και ανοίγω τον υπολογιστή για λίγη έμπνευση... Και βομβαρδίζομαι από δεκάδες υπέροχες ιδέες - πρωτότυπες κατασκευές, θέματα με ατέλειωτες λίστες με έτοιμο υλικό, πανέμορφες ομαδικές εργασίες, καινοτόμες δράσεις, βιβλία, φανταστικά φύλλα εργασίας!

Ωραία, λέω! Εδώ είμαστε. Θα τελειώσω στο άψε σβήσε, και θα κάνουμε υπέροχα πράγματα στην τάξη! Και τρεις ώρες μετά έχω εκτυπώσει φύλλα εργασίας και εποπτικό υλικό, έχω κάνει έναν ολόκληρο πίνακα στο pintrest με "τέλειες" ιδέες και προσπαθώ μανιωδώς να βρω μια συνοχή και να τα στριμώξω όλα αυτά στο εβδομαδιαίο... 😕

Και κάπου εκεί θα αναρωτηθώ: ποιο απ' όλα; γιατί αυτό και όχι εκείνο; Επειδή είναι πιο πρωτότυπο, πιο χαριτωμένο, επειδή έχει έτοιμο υλικό ή επειδή το έχω ξανακάνει; Δεν τα λες και πολύ επιστημονικά ή παιδαγωγικά αυτά τα κριτήρια...

Κάπως έτσι, μπήκα στον μαγικό κόσμο της αξιολόγησης. Όχι, όμως γιατί "προβλέπεται", γιατί είναι κάτι που πρέπει να φανεί σε κάποιο φάκελο ή γιατί ζητήθηκε. Μόνο γιατί ήθελα να ξέρω... 

τι κάνω και γιατί, τι δεν κάνω και γιατί. 

Δε θα κρύψω ότι μου πήρε πολύ καιρό να βρω μια άκρη. Φόρμες δύσκολες στη χρήση, όχι τόσο συγκεκριμένες, ή υπερβολικά στοχευμένες. Και άντε και καταγράψαμε την παρατήρηση, μετά τι; Πώς δηλαδή να αξιολογώ με τρόπο που έχει νόημα και αξία μέσα στις τρελές συνθήκες του ελληνικού νηπιαγωγείου; Σίγα σιγά πήρε σχήμα ένα σύστημα γρήγορο, εύκολο που δουλεύει για μένα και όχι εγώ γι' αυτό. Ένα τετράδιο που ονομάζω απλά Σημειώσεις. 

Έχει τέσσερα μέρη.

1ο μέρος: ένα γενικό πλάνο και μια λίστα για να τσεκάρω τι έχω κάνει

2ο μέρος: συλλογικές καταγραφές. Φόρμες, λίστες, πίνακες για να σημειώνω γρήγορα που βρίσκονται τα παιδιά. 

3ο μέρος: ατομικές καταγραφές. Μια σύνοψη με μια συνολική εικόνα για κάθε παιδί και χώρος για σημειώσεις.

4ο μέρος: χάρτες παρατήρησης και υποστήριξης. Το "λυσάρι" μου. 

Συλλογικές καταγραφές.

Σε μια από αυτές τις σελίδες είναι συνηθώς ανοιχτό αυτό το τετράδιο μέσα στην τάξη (πάνω στο γραφείο, στο χαλί δίπλα μου ή σε κάποιο τραπεζάκι κοντά μου). 

Για παράδειγμα, κάνουμε μια κατασκευή στις ελεύθερες στην οποία θα χρησιμοποιήσουν ψαλίδι. Το έχω ανοιχτό κοντά μου, βλέπω πού δυσκολεύεται το κάθε παιδί και γράφω το όνομά του στην αντίστοιχη στήλη. Στο τέλος, έχω έτοιμες λίστες με ονόματα για μικρές ομάδες. Αργότερα μέσα στη χρονιά σημειώνω ξανά με ένα άλλο χρώμα και βλέπω εξέλιξη. 

✨Με τέσσερις κατασκευές, που έτσι κι αλλιώς θα έκανα στην τάξη, έχω σε ένα χαρτί όλη τους εξέλιξη στο ψαλίδι. ✨

Όχι στο περίπου, όχι διαισθητικά, αλλά με δεδομένα και ήρεμη ότι δεν μου έχει ξεφύγει κάτι σημαντικό. 

Κάπως έτσι, θα έχω το τετράδιο δίπλα μου καθώς μου φέρνουν ένα φύλλο εργασίας με γραφή αριθμών. Καθώς το βλέπουμε μαζί, σημειώνω το όνομα στην αντίστοιχη στήλη και στο τέλος έχω με μια ματιά σε ένα χαρτί έτοιμη την απάντηση στο αν χρειάζεται να δουλέψουμε κι άλλο τους αριθμούς συλλογικά, ή αν χρειάζεται να βάλω ένα παιχνίδι στην γωνιά και να παίξω με συγκεκριμένα παιδιά και ποια. 

Ή μια άλλη μέρα θα κρατήσω ανοιχτή τη σελίδα στο Συμβολικό παιχνίδι για να μου θυμίζει να τσεκάρω ποιος παίζει στη γωνιά και να αφιερώνω λίγα λεπτά για να δω σε ποιο αναπτυξιακό στάδιο βρίσκεται. 

Χάρτες Παρατήρησης και Υποστήριξης

Το επόμενο βήμα βέβαια, είναι να αξιοποιήσεις όλα αυτά τα δεδομένα. Αλλιώς, τι νόημα έχει; 

Όμως, δεν είναι πάντα εύκολο ή γρήγορο να αναλύεις και να ερμηνεύεις δεδομένα σε διαφορετικές μαθησιακές περιοχές και τομείς ανάπτυξης και να παίρνεις παιδαγωγικές αποφάσεις καθορίζοντας επόμενα βήματα (ειδικά αν είσαι κουρασμένη και θες να τελειώνεις για να πάρεις το παιδί από το μάθημα(!) ή να μαγειρέψεις...) . Εγώ τουλάχιστον, κάτι τέτοιες στιγμές ξεχνάω και τα πιο απλά. 

Έτσι, έφτιαξα αυτούς τους πίνακες προσαρμοσμένους στις φόρμες καταγραφής, ώστε να αναλύω εύκολα και γρήγορα και να έχω μπροστά μου επιλογές για υποστήριξη όπου χρειάζεται. 

Ατομικές καταγραφές

Εδώ τσεκάρω μια στο τόσο τις συλλογικές καταγραφές και ρίχνω μια ματιά στο φάκελο του παιδιού και σημειώνω που βρίσκεται. Μερικές φορές γράφω δίπλα "δες φάκελο" ή "δες ψαλίδι" αν θεωρώ σημαντική μια σημείωση ή εργασία. Αυτό με βοηθάει πολύ να αποκτήσω μια ξεκάθαρη εικόνα για
παιδιά που δυσκολεύονται. 

Επίσης, με βοηθάει τοοοσο πολύ να κρατήσω τις συζητήσεις με τις οικογένειες σύντομες και ουσιαστικές και με συγκεκριμένες παρατηρήσεις τόσο στο γνωστικό όσο και στο κοινωνικό τομέα. Να εντοπίσω δυνατά σημεία (που συχνά παραβλέπουμε!) και να επιλέξω πού θα εστιάσω όσον αφορά τις δεξιότητες προς βελτίωση στην ενημέρωση. Δεν δείχνω αυτές τις σελίδες σε κανέναν, είναι προσωπικές μου σημειώσεις (εκτός αν συνεργάζομαι με συνάδελφο). 

Στις σελίδες για τις παρατηρήσεις στο τέλος της προσαρμογής και των τριμήνων προκαλώ τον εαυτό μου να σκεφτεί ένα δυνατό σημείο και να επιλέξει ένα σημείο προς βελτίωση για το παιδί. Χωρίς πολλά πολλά, γρήγορα και στοχευμένα. Πολύ αποκαλυπτική διαδικασία!

Ακόμη, σημειώνω με ημερομηνία τις συναντήσεις με τις οικογένειες: ημερομηνία, με ποιανού πρωτοβουλία, τι ειπώθηκε (σύντομα) και ποια τα επόμενα βήματα που αποφασίστηκαν. Αν είναι κάτι συγκεκριμένο που πρέπει να γίνει ή μια συγκεκριμένη ημερομηνία που θα συζητήσουμε ξανά το σημειώνω κατευθείαν στο Ημερολόγιο. 

Είναι φοβερό πόσα πράγματα νομίζουμε ότι θα θυμόμαστε, αλλά τελικά όχι. 

Και μερικές φορές φορές σωτήριο να τα έχεις μπροστά σου.

Με την ίδια λογική σημειώνω με ημερομηνία κάποιο σημαντικό περιστατικό (όχι μόνο με αρνητικό αλλά και με θετικό πρόσημο) που έγινε στην τάξη. 

ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΑΦΕΙΣ ΟΟΟΛΑ ΑΥΤΑ; 

ΟΧΙ. 

Δεν συμπληρώνω ποτέ όλες τις φόρμες, όλα τα πεδία, όλες τις σελίδες για όλα τα παιδιά! 

Άλλωστε δεν είναι παρά ένα τετράδιο με Σημειώσεις για μένα! 

Σημειώνω μόνο ό,τι χρειάζομαι. 

Μουτζουρώνω, διαγράφω, βάζω βελάκια και συντομογραφίες. 

Δεν δουλεύω εγώ για αυτό. Θέλω να δουλεύει αυτό για μένα. Να είναι κάτι που με διευκολύνει και μου γλιτώνει χρόνο. Κάτι που μου δίνει απαντήσεις για να μη χρειάζεται να ψάχνω. 

Συνήθως, καταλήγει λίγο τσαλακωμένο, λίγο μουτζουρωμένο και καμιά φορά με μια ζωγραφιά που έκανε κάποιο παιδί στην τάξη...! 

Αλλά, η ουσία είναι ότι με βοηθάει να ξέρω 

τι κάνω και γιατί, τι δεν κάνω και γιατί. 

Γιατί όταν έρθει η ώρα σκεφτώ τι θα κάνω την άλλη εβδομάδα, ποιο θέμα, ποια δραστηριότητα και ποια κατασκευή, δεν ανοίγω πρώτα τον υπολογιστή. Ανοίγω τις Σημειώσεις μου και ξέρω ότι ψάχνω συγκεκριμένα για μια ομαδοσυνεργατική με σύνθετα μοτίβα, μια κατασκευή που εξασκεί καμπύλες στο ψαλίδι και μια ιστορία ή ένα βιβλίο που να εστιάζει στην αναγνώριση συναισθημάτων. Τα δένω με το θέμα που τους ενδιαφέρει (ή το εργαστήριο δεξιοτήτων, ή το πρόγραμμα που τρέχει κ.λπ.) και έτοιμο. 

Μπορείς να το βρεις εδώ.